De moderne orang-oetan zit op Tinder

Touchscreen gemonteerd in een nagemaakte boom. Twee jeugdige orang-oetanmannetjes doen hier een geheugentest, in Zoo Atlanta. Credit: Julia Butler (8 augustus 2013)

In Apenheul wordt momenteel gebouwd aan een stevige tablet, zodat orang-oetans uit het park kunnen tinderen. Voor dit project werkt het park samen met de Universiteit van Leiden.

Voordat deze Tinder app wordt gelanceerd, is vooronderzoek noodzakelijk en participeren apen in psychologische testmethoden. Wanneer zij al swipend foto’s en filmpjes kunnen bekijken van de andere sekse, kan er in de toekomst worden onderzocht of er sprake is van een sterke voorkeur.

Het is te hopen dat het project bij kan dragen tot vruchtbare dierentuindates. Om dit doel te benadrukken is de naam van het project omgedoopt tot ‘Orangutan Partner Preferences’. Zo zou de Tinder app misschien de doorslag kunnen geven wanneer meerdere opties zich aandienen: Zullen we die stoere orang-oetanman uit Berlijn laten komen, of tóch die knapperd uit Barcelona?

Volgens gedragspsychologe Mariska Kret bestaan er wel aannames over de aantrekkingskracht van orang-oetans, maar zijn deze nog niet systematisch onderzocht. Kret coördineert het Tinderonderzoek vanuit de Universiteit van Leiden en is optimistisch over het idee om mensapen uit dierentuinen keuzes voor te leggen. De toegang tot touchscreens juicht zij toe. Daarbij verwijst ze naar Amerikaanse en Aziatische dierentuinen, waarin apen al jarenlang mogelijkheden krijgen om te experimenteren met digitale teken-, muziek- en spelprogramma’s. “De apen vinden het leuk om te doen en gaan uit zichzelf achter een tablet zitten. Ik zie het als een vorm van verrijking”, aldus Kret.

High-tech orang-oetan in Amerikaanse dierentuin. Credit: Smithsonian National Zoo/Flickr

De Amerikaanse dierentuin Milwaukee County Zoo werkt sinds 2011 al met iPads voor orang-oetans. Zo keek het 31-jarige vrouwtje M.J. graag naar beelden van zichzelf en van het mannetje Tom. Daarnaast hield ze van tv-series als ‘Mr. Rogers’ Neighborhood’. Tom was dol op het programma ‘Joy of Painting’. Zwaaiend met een stok in de lucht probeerde hij instructies van Bob Ross op te volgen. Daarnaast waardeerde hij muziek van Vivaldi en Mozart; zij hield meer van jazz.[1]

Hoewel het kunnen uitkiezen van een tv-programma onbeperkt lijkt, biedt een dierenpark minder vrijheid als het aankomt op het kiezen van een partner. Het besluit om koppels samen te brengen, hangt in eerste instantie af van genetische variatie; het streven om de populatie zo gezond mogelijk te houden. Eenvoudig gezegd moeten apenstelletjes zo weinig mogelijk familiebanden met elkaar hebben voor een zo sterk mogelijk nageslacht.

Om de voortplanting in goede banen te leiden, zijn internationale fokprogramma’s opgericht en ligt het eindbesluit bij de coördinator. De directie van een dierentuin heeft daarom weinig te zeggen over de samenstelling van een liefdeskoppel.

Ook de afstand tussen dierentuinen kan een rol spelen om tot de meest praktische partnerkeuze te komen, want vervoer is ingewikkeld en duur: Een orang-oetan uit Singapore kan geen Economy Class ticket kopen voor een passagiersvliegtuig. En wanneer apen elkaar eindelijk ontmoeten in een dierentuin, wordt het spannend of zij daadwerkelijk ‘all the way zullen gaan’ zodat er negen maanden later een kleintje verschijnt. Het Tinderproject zou bij dit laatste obstakel kunnen helpen.

Coördinator Kret: “Je zou de apen twee foto’s kunnen tonen van man A. en man B. Als ze op een foto klikken krijgen ze een filmpje te zien van deze orang-oetan. Een vraag zou kunnen zijn welke man ze uitkiezen en hoelang ze willen kijken naar het filmpje. Daarnaast behoort het gebruik van Skype ook tot de mogelijkheden.”  

De verwachting is dat over vier jaar een proefschrift zal verschijnen over dit project, dat wordt uitgewerkt door gedragspsycholoog Tom Roth. Hij is begonnen met psychologische testmethoden bij orang-oetans, die zich richten op aandacht, geheugen en voorkeuren. Mogelijk werkt hij in de toekomst ook met geur en geluid, waarbij geur is over te brengen via dekens.

Op de langere termijn zouden er fysiologische metingen aan het onderzoek toegevoegd kunnen worden. Thermische camera’s, hartmetingen en huidgeleidingstechnieken behoren tot de mogelijkheden die non-invasief worden toegepast, zodat het de apen niet hindert. In de tussentijd zijn wij uiteraard ontzettend nieuwsgierig naar het lopende proces en toekomstige Tinderkoppels.

Orang-oetanman met wangplaten in Colchester Zoo, England. Credit: Kevin Law from Los Angeles (12 mei 2005)

Wangplaten

Dat de roodharige apen voorkeuren kunnen hebben die sterker zijn dan tralies, kwam vorig jaar aan het licht in het Zwitserse Basel. De elfjarige aap Maja deelde haar verblijf met de veertienjarige Budi, maar was zwanger geworden van de achttienjarige Vendel uit een naastgelegen verblijf. De apen werden gescheiden door een hekwerk en konden dus alleen door dit hek contact hebben gehad. Op de website van de Zwitserse dierentuin staat als verklaring dat Vendel onweerstaanbaar is voor iedere orang-oetanvrouw. Van de drie orang-oetanmannen in de dierentuin is hij een erg dominante man met opvallende wangplaten. De standaard procedure om een DNA-test uit te voeren, wees uit dat Vendel de vader was van het pasgeboren apenmeisje Padma.[2]

Het bestuderen van het effect van wangplaten is waar het Tinder onderzoek in Nederland mee is gestart, omdat hier al sterke aannames over bestaan. Orang-oetan mannen met hoge niveaus testosteron ontwikkelen de grootste wangplaten en zouden volgens observaties het meest in trek zijn bij vrouwen. Maar of de vrouwen letterlijk bezwijken voor wangplaten is daarmee nog niet bewezen.

Bronnen:

1. Milwaukee County Zoo, iPad Enrichment, < http://www.milwaukeezoo.org/conservation/ipad.php >
2. Zoo Basel, A surprising paternity test result, Zoo Basel, 31 Januari 2019. < http://www.zoobasel.ch/en/aktuell/detail.php?NEWSID=1180 >

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: